Họa tiết Moiré

Hiệu ứng giao thoa quang học hình thành từ các lưới đè lên nhau.

100%

Drag on the pattern to slide one grating over the other; tiny shifts sweep the fringes across the whole image.

Grating
Grating
90
4.6°
0.1
Colors

Trải nghiệm của bạn với Họa tiết Moiré thế nào?

Giới thiệu về Họa tiết Moiré

Nguyên nhân
Hai lưới chồng lên nhau với góc xoay hoặc khoảng cách hơi lệch
Dạng lưới
Đường thẳng (Lines) hoặc vòng tròn đồng tâm (Circles)
Điều khiển
Frequency 20–200, Angle, Drift
Hiển thị
Shader WebGL thời gian thực
Xuất file
PNG độ phân giải cao

Họa tiết Moiré xuất hiện khi hai mẫu hình tuần hoàn và mảnh chồng lên nhau với góc xoay hoặc khoảng cách hơi lệch. Nơi các đường nét trùng nhau sẽ sáng lên, nơi chúng xen kẽ nhau sẽ tối lại, tạo thành những dải vân rộng hơn nhiều so với từng nét riêng rẽ. Tên gọi này bắt nguồn từ lụa moiré, và bạn có thể dễ dàng thấy hiệu ứng này qua hai lớp lưới chắn cửa sổ hoặc khi chụp ảnh màn hình TV.

Các dải vân khuếch đại những thay đổi nhỏ nhất: chỉ cần xoay một lưới một phần nhỏ của độ, các dải vân sẽ quét qua toàn bộ bức ảnh. Vì vậy, các kỹ sư sử dụng moiré để đo biến dạng và hình dạng bề mặt, còn các nhà in luôn căn góc lưới tram cẩn thận để tránh hiện tượng này. Khi chồng hai tập hợp vòng tròn đồng tâm thay vì các đường thẳng, dải vân sẽ uốn cong thành họ hyperbol và elip, giống hệt sóng giao thoa.

Bộ tạo mẫu này chồng hai lưới trực tiếp trên GPU của bạn theo thời gian thực. Chọn Lines (Đường nét) hoặc Circles (Vòng tròn), chỉnh Frequency (20 đến 200) và Angle (Góc xoay) giữa các lưới, thêm Drift để làm lưới thứ hai chuyển động, rồi kéo chuột trên mẫu để trượt lưới này trên lưới kia. Đổi màu hai lớp và xuất file PNG độ phân giải cao.

Cách sử dụng Họa tiết Moiré

  1. Chọn dạng lưới. Chọn Lines cho dải vân thẳng hoặc Circles cho dải vân cong kiểu giao thoa.
  2. Đặt tần số. Frequency, từ 20 đến 200, xác định độ mảnh của lưới; lưới càng mảnh thì dải vân càng chi tiết.
  3. Nghiêng và trượt. Đặt một Angle nhỏ giữa các lưới, sau đó kéo chuột trên mẫu để trượt lưới này qua lưới kia.
  4. Tạo chuyển động. Tăng Drift để giữ lưới thứ hai luôn di chuyển, giúp các dải vân tự trôi mượt mà.
  5. Xuất ảnh. Chọn hai màu ưng ý rồi xuất PNG khoảnh khắc bạn thích.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân nào tạo ra họa tiết moiré?

Do hai mẫu tuần hoàn gần trùng khớp nhưng không hoàn toàn thẳng hàng. Các đường nét của chúng ăn khớp ở một số điểm và lệch nhau ở những điểm khác, tạo ra các vùng sáng tối dạng dải rộng hơn nhiều so với từng nét ban đầu.

Vì sao chỉ thay đổi nhỏ mà các dải vân chuyển dịch nhiều?

Khoảng cách giữa các dải vân tăng lên khi độ chênh lệch giữa hai lưới nhỏ đi. Hai lưới đường thẳng giống nhau nghiêng một góc nhỏ tạo ra các dải vân cách nhau xấp xỉ khoảng cách đường chia cho góc (tính bằng radian), nên giảm một nửa góc sẽ tăng gấp đôi kích thước và biên độ dịch chuyển của vân.

Họa tiết moiré được ứng dụng ở đâu?

Kỹ sư dùng nó để đo các biến dạng cực nhỏ và địa hình bề mặt, tiền giấy dùng làm tính năng chống làm giả, còn ngành in ấn và nhiếp ảnh thì tìm cách triệt tiêu nó. Nghệ thuật thị giác (Op Art) từ lâu đã dùng nó để tạo hiệu ứng lung linh sống động.

Tại sao chụp ảnh màn hình lại thấy vân moiré?

Cảm biến máy ảnh bản chất là một lưới điểm ảnh đều đặn. Khi chụp một lưới khác, như điểm ảnh màn hình hoặc áo sọc, hai lưới này giao thoa với nhau và xuất hiện các dải vân màu.

Tôi có thể để công cụ chạy nền ban đêm không?

Có. Hãy hạ thấp Drift để các dải vân trôi chậm rãi, chọn Background tối và màu Lines dịu nhẹ, sau đó bật toàn màn hình và giảm độ sáng màn hình. Ứng dụng không phát âm thanh và chuyển động vô tận.

Hướng dẫn

Tài liệu tham khảo

  1. Oster, G., & Nishijima, Y. (1963). Moiré patterns. Scientific American 208(5), 54–63.
  2. Amidror, I. (2009). The Theory of the Moiré Phenomenon, Volume I: Periodic Layers. London: Springer.