Yaya Koridoru

Sosyal kuvvet modelinde karsilikli yonlerde yuruyen iki kalabalik koridorda kendiliginden seritler olusturur.

  • Walking east
  • Walking west
  • Counting line
  • Wall
100%

Blue people walk east (clockwise in the ring) and orange people west. Nobody is told to keep right, yet lanes of one direction form within a minute. Drag with Wall or Erase to change the corridor, or click with Pillar to place one; Rerun starts again in the corridor as drawn.

Setup
Layout
4 m
1.5 people/s
1.5 people/s
Pointer
View
2× real time

Yaya Koridoru deneyiminiz nasıl?

Yaya Koridoru Hakkında

Yaya Koridoru, bir koridorda zıt yönlerde yürüyen iki kalabalığı simüle eder. Her insan, ortalama 1,34 m/s (0,26 m/s standart sapma ile) tercih edilen yürüme hızına sahip, koridorun diğer ucuna yönelen, diğer insanlarla ve duvarlarla mesafesini koruyan bir disk olarak modellenir. Bu kurallar Dirk Helbing ve Péter Molnár'ın (1995) sosyal kuvvet modelini oluşturur. Her insan ayrıca bir saniye sonrasını tahmin eder; böylece çarpışma rotasındaki iki kişi karşılaşmadan önce kenara çekilir (Francesco Zanlungo ve çalışma arkadaşlarının çarpışma tahmini, 2011).

Modelde sağdan gitmeyi veya birini takip etmeyi zorunlu kılan hiçbir kural yoktur; buna rağmen yaklaşık bir dakika içinde aynı yöne giden insanlar şeritler halinde arka arkaya dizilir. Kendi yönünde giden birini takip eden kişi karşıdan gelenlerle daha az yüz yüze kalır; bu sayede başlayan şeritler kendiliğinden büyür. Tobias Kretz ve meslektaşlarının 2006'daki, Jun Zhang ve meslektaşlarının 2012'deki gönüllü koridor deneyleri de bu şeritlerin kendiliğinden oluştuğunu doğrulamaktadır.

Düz bir koridor, iki grubun daire etrafında yürüdüğü bir halka koridor veya ortasında sütunlar olan bir koridor seçin. Koridor genişliğini ve her iki yöndeki akışı belirleyin, duvarlar ve sütunlar çizin; şerit sayısını, In a lane of their own direction (kendi yönündeki şeritte olanların oranı) değerini ve koridor genişliği başına akışı gözlemleyin.

Yaya Koridoru Nasıl Kullanılır?

  1. Yerleşim planı seçin. Straight corridor (düz koridor), Ring corridor (halka koridor) ve Corridor with pillars (sütunlu koridor) zemin planını belirler; Uneven flows doğuya batının üç katı insan gönderir, Narrow corridor ise 2 m genişliğindedir.
  2. Akışları ayarlayın. Düz koridorda Flow east ve Flow west her iki uçtan saniyede kaç kişinin gireceğini belirler. Halkada Walking clockwise ve Walking counterclockwise dönen insan sayısını belirler. Corridor width ise duvarlar arasındaki mesafeyi ayarlar.
  3. Şerit oluşumunu izleyin. Mavi yayalar doğuya (saat yönünde), turuncu yayalar batıya yürür. Ortadaki ince çizgide koridor boyunca oluşan şeritler sayılır ve In a lane of their own direction oranı verilir: karışık kalabalıkta yaklaşık %50, net şeritlerde %100'e yakındır.
  4. Akışı inceleyin. Flow (akış), orta çizgiyi saniyede geçen kişi sayısının koridor genişliğine bölünmesidir. Lane order ve Flow grafikleri bu değerlerin zaman içindeki değişimini gösterir.
  5. Koridoru değiştirin. Pointer seçeneği Wall, Pillar veya Erase olarak ayarlıyken tuval üzerine çizin; bıraktığınızda rota haritaları güncellenir. Rerun aynı insanları çizilen koridorda t = 0 anından yeniden başlatır; Restart duvarlarınızı ve sütunlarınızı temizleyip yerleşimi yeniden başlatır; Reset ayrıca tüm ayarları varsayılan değerlerine döndürür.
  6. Dışa aktarın. PNG kaydedin veya video ya da GIF kaydedin. Record 30 s from the start aynı koridoru baştan çalıştırır ve ilk 30 saniyesini kare kare kaydeder.

Sıkça sorulan sorular

Yayalar neden şeritler oluşturur?

Aynı yöne giden birinin arkasından yürümek, karşıdan gelenlerle yüz yüze gelmekten daha kolaydır; çünkü her karşılaşma kenara çekilme maliyeti yaratır. Modelde her insan sadece hedefine yönelir ve diğerlerinden kaçınır; şeritler bu sürecin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkar. Helbing ve Molnár bu kendiliğinden düzenlenmeyi 1995'te tanımlamış, koridor deneyleri de bunu doğrulamıştır.

İnsanlar sağdan mı yürür?

Bu simülasyonda hayır. Herkes hangi taraf daha boşsa oraya çekilir; bu nedenle şeritler her iki tarafta da oluşabilir ve sayıları her çalıştırmada değişebilir. Modeldeki şeritler belirli bir taraftan yürüme alışkanlığı gerektirmez.

Sosyal kuvvet modeli nedir?

Her yayanın kuvvetlerin etkisi altındaymış gibi hareket ettiği bir modeldir: tercih edilen hıza doğru bir çekim ile diğer insanlardan ve duvarlardan uzaklaşmayı sağlayan itici kuvvetler. Dirk Helbing ve Péter Molnár tarafından 1995 yılında geliştirilmiş olup birçok kalabalık simülasyonunun temelidir. Kalabalık Tahliyesi acil durumdaki bir oda için aynı kuvvetleri kullanır.

Şeritler nasıl sayılır?

Orta çizgiye 4 m mesafedeki insanlar, koridor boyunca yaklaşık yarım metre genişliğindeki şerit dilimlerine ayrılır. Bir dilim, içinde daha fazla insan bulunan yöne atanır; ardışık aynı yönlü dilimler bir şerit oluşturur. Kendi şeridinde olma oranı, bu insanların kendi yönlerine ait dilimlerde bulunma yüzdesidir.

Metre başına akış ne anlama gelir?

Koridoru enine kesen çizgiyi her saniye geçen insan sayısının koridor genişliğine bölünmesidir; böylece farklı genişlikteki koridorlar karşılaştırılabilir. Yaya araştırmalarında kapasite aynı şekilde, metre başına saniyedeki yaya sayısı olarak ölçülür.

Halka koridorda şeritler neden farklı görünür?

Halkada kimse girip çıkmaz, bu nedenle aynı insanlar sürekli birbiriyle karşılaşır ve kavisli duvarlar herkesi hafifçe dışarı iter. Şeritler daire etrafında oluşur ve oturması daha uzun sürebilir. Halkanın ne zaman kilitlendiğini görmek için insan sayısını artırın.

Kaynaklar

  1. Helbing, D., & Molnár, P. (1995). Social force model for pedestrian dynamics. Physical Review E 51(5), 4282–4286.
  2. Helbing, D., Farkas, I., & Vicsek, T. (2000). Simulating dynamical features of escape panic. Nature 407, 487–490.
  3. Kretz, T., Grünebohm, A., Kaufman, M., Mazur, F., & Schreckenberg, M. (2006). Experimental study of pedestrian counterflow in a corridor. Journal of Statistical Mechanics, P10001.
  4. Zhang, J., Klingsch, W., Schadschneider, A., & Seyfried, A. (2012). Ordering in bidirectional pedestrian flows and its influence on the fundamental diagram. Journal of Statistical Mechanics, P02002.
  5. Moussaïd, M., Helbing, D., & Theraulaz, G. (2011). How simple rules determine pedestrian behavior and crowd disasters. Proceedings of the National Academy of Sciences 108(17), 6884–6888.
  6. Zanlungo, F., Ikeda, T., & Kanda, T. (2011). Social force model with explicit collision prediction. EPL 93, 68005.