Đàn chim cánh cụt quây quần

Những con chim cánh cụt chịu lạnh bên ngoài sẽ di chuyển vòng vào chỗ khuất gió, khiến cả đàn từ từ trôi xuôi chiều gió và giữ ấm lẫn nhau.

  • Walking penguin
  • Followed penguin
  • Wind
Heat lostnonemost
100%

Each move, the penguin losing the most heat walks round the edge of the huddle to the most sheltered spot, so the huddle creeps downwind. Drag across the canvas to turn the wind, and tap a penguin to follow it; Restart starts the same huddle again.

Setup
150
Model
20%
1
270°
View
60 steps per second

Trải nghiệm của bạn với Đàn chim cánh cụt quây quần thế nào?

Giới thiệu về Đàn chim cánh cụt quây quần

Mô hình
Mỗi cá thể tự giảm hao hụt nhiệt (Waters, Blanchette và Kim 2012)
Quy mô đàn
30–400 chim cánh cụt trên lưới lục giác
Độ trôi dạt
Khoảng 67 thân chim trên 1.000 lượt khi gió ổn định
Thời gian ở rìa
22–37% đối với 80% nhóm chim ở giữa, khi có gió
Thực địa
Trên 0 °C trong đàn khi nhiệt độ ngoài trời là −17 °C (Gilbert và cộng sự 2006)

Đàn chim cánh cụt quây quần mô phỏng cách chim cánh cụt hoàng đế chia sẻ hơi ấm trong đàn. Suốt mùa đông Nam Cực, chim trống ấp trứng trong tình trạng nhịn ăn, và tụ họp thành đàn là cách duy nhất để tiết kiệm năng lượng: Gilbert và cộng sự ghi nhận đàn nâng nhiệt độ cơ thể tiếp xúc lên trên 0 °C khi ngoài trời là −17 °C, thậm chí tới 37,5 °C, và mọi cá thể đều được sưởi ấm công bằng. Mô hình đặt câu hỏi: làm thế nào sự sẻ chia này diễn ra khi từng con chỉ lo cho bản thân?

Hệ thống mô phỏng này dựa trên mô hình năm 2012 của Waters, Blanchette và Kim. Chim đứng trên lưới lục giác; mỗi con mất nhiệt qua các vị trí trống xung quanh, nhiều nhất là các cạnh đón gió. Ở mỗi lượt, cá thể ở rìa chịu mất nhiệt nhiều nhất sẽ đi vòng theo mép đàn tới vị trí trống ít mất nhiệt nhất. Chim bên trong không di chuyển cũng như không mất nhiều nhiệt. Với thiết lập Steady wind (Gió đều), đàn trôi xuôi gió khoảng 67 thân chim sau mỗi 1.000 lượt di chuyển, và mọi cá thể luân phiên ra ngoài rìa: 80% số cá thể ở giữa trải qua từ 22% đến 37% thời gian ở rìa.

Khi trời lặng gió, không vị trí nào vượt trội hơn, chỉ có Uncertainty (Độ bất định) làm chim dịch chuyển quanh mép, do đó các con bên trong vẫn ở nguyên bên trong: mô hình cần gió để kích hoạt chia sẻ nhiệt. Đàn thực tế còn tự tái sắp xếp từ bên trong: Zitterbart và cộng sự ghi hình những bước nhích nhỏ sau mỗi 30 đến 60 giây truyền qua đàn như một làn sóng, chi tiết này không nằm trong mô hình. Bảng chỉ số hiển thị số lượt di chuyển, độ trôi dạt, số chim ở mép hiện tại và phân bổ thời gian đứng rìa; biểu đồ theo dõi dải phân bổ đó.

Cách sử dụng Đàn chim cánh cụt quây quần

  1. Chọn thiết lập sẵn. Steady wind thổi từ phía tây với mức Wind 1, Strong wind ở mức Wind 3, còn Calm là lặng gió hoàn toàn. Mỗi thiết lập sẵn bắt đầu lượt chạy mới với đàn chim xếp hình tròn.
  2. Quan sát đàn chim. Màu sắc của chim thể hiện lượng nhiệt bị mất, màu hổ phách khi được che chắn và màu xanh da trời khi bị hở lạnh. Con chim đang đi vòng quanh mép có màu xanh da trời; các vệt xám thể hiện hướng gió tới.
  3. Đổi hướng gió. Kéo chuột trên khung vẽ theo hướng gió muốn thổi, hoặc chỉnh Wind direction (Hướng gió); Wind (Gió) quy định mức tổn hao nhiệt tăng thêm ở cạnh đón gió. Cả đàn sẽ bắt đầu dịch chuyển theo hướng mới.
  4. Theo dõi một cá thể. Chạm vào một con chim cánh cụt để tạo vòng tròn trắng và vẽ đường đi của nó; con chim đứng yên ở vùng giữa ấm áp một thời gian rồi sẽ dần dạt ra rìa và đi vòng.
  5. Đọc kết quả. Bảng số liệu thể hiện số lượt di chuyển, độ trôi xuôi gió trên 1.000 lượt, số chim ở mép hiện tại và tỷ lệ thời gian ở mép từ phân vị 10 đến 90; biểu đồ hiển thị hai đường phân vị này.
  6. Chạy lại hoặc xuất file. Rerun và Restart bắt đầu lại từ khối tròn ban đầu; Reset đưa toàn bộ thông số về mặc định. Bạn có thể lưu ảnh PNG, quay video 8 giây hoặc ghi lại 30 giây từ đầu.

Câu hỏi thường gặp

Chim cánh cụt hoàng đế giữ ấm bằng cách nào?

Bằng cách tụ thành đàn lớn. Gilbert và cộng sự (2006) đo nhiệt độ cạnh 8 cá thể: khối đàn nâng nhiệt lên trên 0 °C giữa trời −17 °C, trên 20 °C trong 13% thời gian tụ họp và có lúc chạm mốc 37,5 °C; chim trống dành 38% thời gian đứng tụ đàn.

Chim cánh cụt có luân phiên đứng ở rìa ngoài không?

Về bản chất là có. Gilbert và cộng sự (2006) nhận thấy mọi con chim đều tiếp cận hơi ấm như nhau, và Waters, Blanchette cùng Kim (2012) chứng minh rằng chỉ cần mỗi cá thể tự giảm lượng nhiệt mất đi là đủ để tạo ra sự chia sẻ. Trong mô phỏng này, khi có gió, mỗi con dành ít nhất 18% thời gian ở rìa.

Vì sao đàn chim cánh cụt trôi dạt xuôi gió?

Vì những con ở rìa đón gió chịu mất nhiệt nhiều nhất sẽ đi vòng sang phía khuất gió, khiến cả khối đàn nhích dần xuôi theo chiều gió (Waters, Blanchette và Kim 2012). Ở thiết lập Steady wind, đàn trôi khoảng 67 thân chim sau mỗi 1.000 lượt.

Chim cánh cụt di chuyển thế nào trong khối đàn ken đặc?

Bằng các bước phối hợp rất nhỏ. Zitterbart và cộng sự (2011) ghi hình cho thấy mỗi con nhích bước ngắn sau mỗi 30 đến 60 giây, lan truyền qua đàn như một làn sóng và tái cơ cấu đàn từ từ. Mô phỏng này không tái hiện các sóng đó mà di chuyển từng con một quanh mép ngoài.

Đây có phải là mô hình khoa học không?

Đây là mô hình trực quan mô phỏng quy tắc của Waters, Blanchette và Kim (2012) trên lưới lục giác. Các số liệu là thiết lập mô phỏng: mất 1 đơn vị nhiệt cho mỗi cạnh trống cộng thêm Wind nếu đón gió, đi từng bước một, trên lưới 56 x 64 ô có lặp cạnh vòng quanh.

Tài liệu tham khảo

  1. Gilbert, C., Robertson, G., Le Maho, Y., Naito, Y., & Ancel, A. (2006). Huddling behavior in emperor penguins: dynamics of huddling. Physiology & Behavior 88, 479–488.
  2. Zitterbart, D. P., Wienecke, B., Butler, J. P., & Fabry, B. (2011). Coordinated movements prevent jamming in an emperor penguin huddle. PLoS ONE 6(6), e20260.
  3. Waters, A., Blanchette, F., & Kim, A. D. (2012). Modeling huddling penguins. PLoS ONE 7(11), e50277.